Historia powstania

Spółdzielnia Mieszkaniowa „Świt” w Ełku, największa Spółdzielnia na Mazurach,
powstała z inicjatywy 16 członków założycieli 26 lutego 1959 roku. Stało się to możliwe, dzięki przemianom jakie nastąpiły w kraju pod koniec lat pięćdziesiątych, a które dotyczyły również stosunku państwa do spółdzielczości mieszkaniowej. Do końca roku w jej skład wchodziło już 50 członków.

W pierwszej Radzie Nadzorczej działali:

  • Zenon Świstow,
  • Marian Hermanowicz,
  • Jan Zyskowski,
  • Marian Kantowicz,
  • Marian Jankowski,
  • Mikołaj Jaroc.

W skład pierwszego, działającego społecznie Zarządu, wchodzili:

  • Zbigniew Olendzki,
  • Janusz Raczko,
  • Ignacy Kory.

W tym okresie działalność Spółdzielni opierała się na pracy społecznej jej członków. Pierwszym budynkiem spółdzielczym został obiekt przy ul. Armii Krajowej 48 (ówcześnie Armii Czerwonej), wykupiony w 1959 r. od Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ełku. Do roku 1968 rozwój Spółdzielni następował w formie rozproszonego budownictwa mieszkaniowego. W okresie tym jej zasoby mieszkaniowe obejmowały 8 budynków, z których 7 powstało ze środków kredytowych zaciągniętych przez Spółdzielnię. Były to budynki położone przy ulicach:

  • Armii Krajowej 48 – 03.10.1959 r.
  • Wawelskiej 11 – 8.12.1961 r.
  • Mickiewicza 35 – 29.10.1962 r.
  • Toruńskiej 8.– 31.12.1963 r.
  • Słowackiego 17 – 31.03.1964 r.
  • Słowackiego 21 – 31.03.1965 r.
  • Słowackiego 19 – 30.08.1965 r.
  • Armii Krajowej 9 – 28.02.1968 r.

Oczywiście Spółdzielcy brali udział w życiu społecznym i kulturalnym miasta, które przejawiało się w obchodach świąt państwowych, organizowaniu imprez okolicznościowych jak np. dzień kobiet, dzień dziecka. Reprezentacja spółdzielni brała udział w corocznych spartakiadach spółdzielczości mieszkaniowej. Pierwsza, niewielka świetlica powstała w roku 1962 w budynku przy ul. Wawelskiej 11.

Przełomem w działalności Spółdzielni było rozpoczęcie w 1968 roku, dynamicznej realizacji skupionej zabudowy mieszkalno-usługowej na “Osiedlu Kopernika”, według projektu mgr inż. arch. Michała Bałasza oraz inż. arch. Barbary Bujnowskiej ze SUI “Inwestprojekt” Białystok. Zgodnie z planem zagospodarowania, budowa osiedla została zakończona 30.03.1972 roku, oddaniem do użytku budynku przy ul. Wojska Polskiego 40.

W latach 1972-1979 zrealizowana została budowa nowego osiedla “Północ I”, powstały wtedy pierwsze w Ełku, dwa budynki średniowysokie. Od roku 1978 Spółdzielnia rozpoczęła budowę kolejnych dwóch osiedli “Północ II” oraz “Kochanowskiego”.

W roku 1983 Spółdzielnia wystąpiła do Urzędu Miasta w Ełku z wnioskiem o przydział terenu pod “Osiedle Konieczki”. Przy jego realizacji zastosowano, nowoczesne w tym czasie, rozwiązania urbanistyczno-architektoniczne. “Osiedle Konieczki” jest rozbudowywane do dnia dzisiejszego, zaś na pozostałych osiedlach, przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury technicznej, realizowane są, na zasadzie zagęszczania, pojedyncze budynki. Przed rokiem 1981 obsługa inwestycyjna Spółdzielni, prowadzona była przez:

  • Okręgową Dyrekcję Inwestycji Miejskich w Ełku,
  • “Inwestprojekt” w Białymstoku,
  • Zakład Obsługi Inwestycji przy Wojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach.

Od roku 1981 Spółdzielnia dysponuje własną służbą inwestycyjną, która zajmuje się przygotowaniem i realizacją inwestycji Spółdzielni, a także obsługą, w formie nadzoru i powiernictwa innych jednostek.

Statutową działalność kulturalną na rzecz mieszkańców, Spółdzielnia rozpoczęła po uruchomieniu w roku 1971 świetlicy w budynku przy ul. Słowackiego 2, we współpracy z Wojewódzką Spółdzielnią Spożywców. Świetlica spółdzielcza stała się centrum towarzysko-kulturalnym. gdzie można było poczytać prasę, obejrzeć telewizję. Była ona również miejscem spotkań okolicznościowych oraz zebrań spółdzielczych. W latach 70-tych i 80-tych Spółdzielnia, w miarę realizowania kolejnych budynków i przyrostu liczby członków otwierała kolejne świetlice w budynkach przy ulicach: Toruńskiej 8, Wojska Polskiego 44A i 66, Gizewiusza, Piłsudskiego 18A, Słowackiego 2A, Dobrzańskiego 5.

Prowadzona w nich była codzienna praca z dziećmi oraz funkcjonowały specjalistyczne koła zainteresowań, takie jak: klub krótkofalowców, kółko fotograficzne, klub modelarski. Spółdzielnia dbała również o rozwój fizyczny swoich członków i ich dzieci. Wraz z realizacją kolejnych osiedli mieszkaniowych powstawały boiska osiedlowe i place zabaw, również przy udziale mieszkańców, gdyż powszechnie organizowane były „czyny społeczne”. Dużą popularnością cieszyły się konkursy pn. „Sport i rekreacja w naszym osiedlu”, których podstawowym celem było zachęcenie jak największej liczby mieszkańców do systematycznego uprawiania sportu. Spółdzielnia organizowała imprezy masowe w trakcie których spółdzielcy rywalizowali o miano najbardziej usportowionego osiedla, budynku, klatki schodowej.

Dużą popularnością cieszyły się organizowane wówczas turnieje podwórkowych drużyn piłkarskich pn. „Piłka nożna w naszym osiedlu”. Tradycyjnie już reprezentacja SM „Świt” brała udział w corocznych spartakiadach spółdzielczości budownictwa mieszkaniowego. Jedną z ciekawszych form działalności społeczno-kulturalnej spółdzielni w tamtym okresie był samorząd dziecięco-młodzieżowy. W ramach tej działalności organizowane były między innymi zbiórki makulatury, zaś środki uzyskane z jej sprzedaży przekazywane były na budowę pomnika-szpitala Centrum Zdrowia Dziecka. Lata 70- te i 80-te ubiegłego wieku to okres rozkwitu działalności społeczno-kulturalnej nie tylko w SM „Świt” ale w całej spółdzielczości mieszkaniowej. Działalność ta finansowana była z odpisu z likwidacji książeczek mieszkaniowych.

W roku 1988 oddany został do użytku budynek przy ul. Grodzieńskiej 10, w którym powstał funkcjonujący do dnia dzisiejszego Spółdzielczy Dom Kultury. Skupił on wówczas w jednym miejscu rozproszoną dotychczas w kilku świetlicach osiedlowych działalność społeczno-kulturalną.

Zaangażowanie, praca i działalność dwóch pokoleń naszych Spółdzielców potwierdzają ich akceptację dla prowadzonej przez Spółdzielnię działalności, która uwieńczona jest jej dobrą pozycją w Ełku i regionie.

Przewodniczącymi Rady Nadzorczej Spółdzielni w minionych latach byli:

  • 1959-1961 Zenon Świstow
  • 1961-1976 Andrzej Maculewicz
  • 1976-1977 Jan Tuszyński
  • 1977-1982 Bronisław Uszacki
  • 1982-1985 Andrzej Lewczuk
  • 1985-1988 Zenon Świstow
  • 1988-1990 Jan Tuszyński
  • 1990-1991 Kazimierz Kabalec
  • 1991-1992 Leszek Jasiński
  • 1992-1993 Czesław Piotrowski
  • 1993-2000 Witold Grodzki
  • 2000-2005 Marianna Birgiel
  • 2005-2009 Stanisław Wszeborowski
  • 2009-2012 Hurcewicz Andrzej
  • 2012-2015 Karpowicz Jerzy

Prezesami Zarządu SM Świt byli:

  • 1959-1962 Zbigniew Olendzki
  • 1962-1968 Zbigniew Koziejko
  • 1968-1977 Stanisław Wojtkielewicz
  • 1977 Eugeniusz Maziukiewicz
  • 1977 Jan Tuszyński
  • 1978-1990 Halina Stefanowska
  • 1990-1991 Wincenty Sanejko